Rynek gazu

Na rynku gazu ziemnego w Polsce można wyodrębnić następujące segmenty:

  • wydobycie gazu ziemnego i produkcja gazu skroplonego LNG,
  • magazynowanie,
  • przesył,
  • dystrybucja,
  • obrót.

Rynek we wszystkich tych segmentach poza przesyłem zdominowany jest przez jednego dostawcę – PGNiG. Podmiot ten pozyskuje gaz ziemny z własnych kopalń oraz z importu i sprzedaje go bezpośrednio odbiorcom końcowym.


W 2013 r. całkowite zużycie gazu ziemnego w Polsce wyniosło 14 738,91 mln m3. Gaz pochodzący ze źródeł krajowych w ilości 46,2 TWh stanowił blisko 24% całkowitego zaopatrzenia kraju w ten surowiec. Większość zużywanego gazu pochodziła natomiast z zagranicy – wolumen dostaw wyniósł w 2013 r. 124,9 TWh, co obejmowało import z kierunku wschodniego oraz dostawy wewnątrzwspólnotowe. Import z kierunku wschodniego realizowany był w ramach długoterminowego kontraktu zawartego w 1996 r. pomiędzy PGNiG SA a OOO Gazprom Eksport, a całkowita ilość gazu importowana w ramach tego kontraktu wyniosła 97,7 TWh, co stanowiło ok. 78,2% całkowitych dostaw gazu na terytorium Polski. Pozostałe dostawy gazu były wynikiem nabycia wewnątrzunijnego (27,2 TWh, tj. 21,8%).

 

 

Na rynku gazu w Polsce zachodzą kluczowe zmiany, wspierające rozwój Grupy DUON

 

Działalność w zakresie hurtowego obrotu gazem ziemnym (czyli sprzedaż gazu podmiotom wykorzystującym go w celu dalszej odsprzedaży) była dotychczas zdominowana przez jeden podmiot. Obrót gazem realizowany był wyłącznie w ramach kontraktów dwustronnych, a sprzedaż za pośrednictwem giełdy czy hubów nie funkcjonowała. Jednak w tym obszarze następują istotne przemiany, których przewodnim celem jest umożliwienie odbiorcom swobodnego dostawcy, a głównym motorem - regulacje Unii Europejskiej, dążącej do utworzenia jednolitego rynku energii. Od kilkunastu miesięcy kontynuowane są prace nad wdrożeniem w Polsce nowego modelu rynku gazu. Wprowadzono  zmiany umożliwiające obrót gazem ziemnym poprzez dostęp do infrastruktury stron trzecich  (m.in. nowa IRIESP, wirtualny punkt obrotu gazem, giełda gazu, obligo gazowe). DUON jest uczestnikiem krajowej giełdy gazu działającej w ramach TGE, niemieckiego oraz czeskiego rynku gazu, posiada zarezerwowane moce na połączeniach transgranicznych polskiego rynku z rynkami niemieckim i czeskim. W dalszej kolejności zaplanowano m.in. stopniowe uwalnianie cen gazu spod regulacji, począwszy od taryf dla największych odbiorców. Działania te wspierają realizację strategii rozwoju Grupy w obszarze handlu gazem sieciowym.


DUON posiada dominującą pozycję na rynku LNG


Częścią rynku gazu ziemnego jest rynek, na którym przedmiotem handlu jest gaz w postaci skroplonej – LNG.


Stan ciekły uzyskuje się poprzez schłodzenie gazu ziemnego do temperatury -163°C. Objętość gazu jest wówczas ponad 600 razy mniejsza. Dzięki temu LNG można stosunkowo tanio transportować w zbiornikach kriogenicznych, bez konieczności budowania gazociągów. W Polsce rynek LNG rozwinął się jako alternatywa dla tradycyjnych metod dostarczania gazu. Znajduje także zastosowanie w miejscowościach, w których budowa gazociągu jest nieopłacalna lub niemożliwa. W celu umożliwienia odbioru gazu przez klientów budowane są specjalne stacje wyposażone w zbiorniki magazynujące gaz w postaci płynnej oraz zestaw parownic , których zadaniem jest zmiana stanu z ciekłego w lotny. Gaz po odparowaniu dostarczany jest za pomocą przyłączy lub małej sieci dystrybucyjnej. Stacje regazyfikacji mogą być dedykowane pojedynczym odbiorcom lub ich grupom.


Szacuje się, że  2013 r. na rynku LNG w Polsce sprzedano łącznie około 40 mln m³ gazu w warunkach normalnych. Grupa DUON posiada  dominującą pozycję na rynku LNG w Polsce – ponad 80% udziału w wolumenie sprzedaży oraz równie wysoki udział w usługach transportu drogowego LNG.

Segmenty Główne podmioty Fakty
WYDOBYCIE, WYTWARZANIE PGNiG
  • Wydobycie pokrywa ok. 30% zapotrzebowania, pozostała część jest importowana
  • W przyszłości możliwość wejścia na rynek podmiotów wydobywających gaz łupkowy
PRZESYŁ Gaz-System
  • Długość sieci przesyłowej: 10,3 tys. km
  • Obecnie Gaz-System wdraża program inwestycyjny na lata 2015-2023, który przewiduje powstanie około 2 tys. km gazociągów w zachodniej, południowej i wschodniej części Polski
MAGAZYNOWANIE PGNiG
  • Pojemność magazynowa: 2,5 mld m3
  • Monopolistyczna pozycja PGNiG
  • PGNiG kontynuuje plan inwestycyjny w celu powiększenia pojemności o kolejne 1 mld m3 do 2027 r.
DYSTRYBUCJA
  • Polska Spółka Gazownictwa zależna od PGNiG
  • DUON
  • EWE Energia
  • G.E.N. Gaz Energia
  • Długość sieci dystrybucyjnej: ok. 170 tys. km, z czego 460 km należy do DUON
  • DUON ma dominującą pozycję w zakresie dystrybucji LNG (wg ilości stacji regazyfikacji LNG oraz w transporcie drogowym LNG)
OBRÓT
  • PGNiG
  • DUON
  • EWE Energia
  • G.E.N. Gaz Energia
  • Egesa Grupa Energetyczna
  • Do końca IV kw. 2014 roku od początku monitorowania (2011 r.) 7007 odbiorców dokonało zmiany sprzedawcy i rozpoczęło zakup gazu na zasadzie TPA
  • Duon posiada 50% udziału w całkowitej liczbie wszystkich zmian sprzedawcy gazu w segmencie przedsiębiorstw, na którym  DUON koncentruje swoje działania sprzedażowe
  • W zakresie obrotu LNG DUON ma dominującą pozycję (ponad 80% w wolumenie sprzedaży)
KLIENCI KOŃCOWI
  • Łączna liczba odbiorców na rynku gazu: 6,7 mln, w tym 208 tys. przedsiębiorstw
  • DUON obsługuje około 4300 odbiorców, z czego 3600 to klienci indywidualni

 

  • Łączne roczne zużycie gazu ziemnego: 142 TWh
  • 70% całkowitej konsumpcji gazu realizują przedsiębiorstwa
  • DUON w 2014 r. dostarczył odbiorcom łącznie 77 mln m3 gazu, w tym 38,8 mln m3 LNG